W sytuacji gdy ten sam dochód został opodatkowany w dwóch państwach jednocześnie, podatnik nie jest bezradny. W wielu umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidziano odpowiednie narzędzie – jest nim procedura MAP (Mutual Agreement Procedure), czyli procedura wzajemnego porozumiewania się między administracjami podatkowymi.
To pierwszy, wprowadzający wpis z serii procedura MAP. W kolejnych częściach rozwiniemy poszczególne aspekty związane z tą procedurą, ze szczególnym naciskiem na kwestie praktyczne.
Procedura MAP: o co w ogóle chodzi?
Procedura MAP bywa kojarzona przede wszystkim z cenami transferowymi. Ma ona jednak zastosowanie również do podwójnego opodatkowania dochodów osób fizycznych.
Procedura MAP to międzynarodowa ścieżka rozwiązywania sporu na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO). W praktyce podatnik zwraca się do właściwego organu (zwykle w państwie rezydencji), aby ten rozpoczął konsultacje z drugim państwem i doprowadził do rozwiązania eliminującego opodatkowanie niezgodne z UPO.
Czemu służy procedura MAP? Jej celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której wyeliminowane zostaje podwójne opodatkowanie (albo ryzyko podwójnego opodatkowania) dochodu osoby fizycznej.
Procedura MAP: kiedy ma sens dla osoby fizycznej?
Procedura MAP przewidziana jest dla sytuacji, w której z tych samych dochodów osoby fizycznej dwa państwa chcą pobrać podatek w sposób niezgodny z UPO (np. gdy ma miejsce spór o rezydencję czy o kwalifikację dochodu)
Kiedy złożyć wniosek?
Procedura MAP jest niezależna od procedur krajowych. Złożenie wniosku o MAP nie blokuje – co do zasady – odwołania, skargi do sądu czy wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Uwaga praktyczna: polska ustawa „DRM/MAP” (tj. ustawa z 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych) przewiduje, że we wniosku o wszczęcie MAP prowadzonej na podstawie UPO ujawnia się informacje o toczących się lub zakończonych postępowaniach dotyczących tej samej kwestii (w tym o orzeczeniach sądowych).
Co ważne: jeżeli polski sąd wyda prawomocny wyrok w sprawie podatnika, jest on wiążący dla Ministra Finansów w trakcie MAP.
Kto i gdzie składa wniosek w Polsce?
Zasadą jest złożenie wniosku do właściwego organu państwa rezydencji podatkowej. W Polsce wniosek kieruje się do Ministra Finansów.
Złożenie wniosku jest bezpłatne. Wniosku nie składa się na żadnym specjalnym formularzu.
Procedura MAP: ile czasu ma podatnik i jak liczyć termin?
Podatnik ma 3 lata na złożenie wniosku o wszczęcie procedury MAP – licząc od dnia pierwszego zawiadomienia o działaniu, które powoduje sporne opodatkowanie. Konkretna UPO może przewidywać inny termin (np. Włochy, Meksyk), więc zawsze warto zweryfikować termin w danej umowie.
Ważna wskazówka: termin na MAP może biec niezależnie od tego, że w tle toczą się jeszcze postępowania krajowe – nie należy odkładać tematu „na koniec”, jeśli istnieje ryzyko spóźnienia.
Procedura MAP: co powinno znaleźć się we wniosku?
MF wskazuje elementy, które pozwalają ocenić kompletność i zasadność wniosku. W praktyce należy przygotować:
- dane identyfikacyjne i kontaktowe,
- wskazanie zainteresowanych państw,
- datę „pierwszego zawiadomienia” i okres (rok podatkowy),
- opis stanu faktycznego oraz dlaczego narusza to UPO,
- stanowisko (z odniesieniem do przepisów UPO),
- informacje o innych postępowaniach (w Polsce i za granicą),
- listę załączników i kopie dokumentów (decyzje/protokoły, rozliczenia, dowody zapłaty, korespondencja).
Dokumenty w języku obcym mogą wymagać tłumaczenia na język polski (w zależności od potrzeb organu i charakteru sprawy).
Procedura MAP: jak możemy pomóc?
W praktyce sprawy MAP bywają „niewdzięczne”: podatnik ma już za sobą spór w jednym kraju, a jednocześnie potrzebuje uporządkować dokumenty i argumenty tak, aby właściwy organ w Polsce mógł sprawnie zainicjować procedurę i prowadzić rozmowy z drugim państwem. Nasze wsparcie może obejmować m.in. wstępną ocenę kwalifikacji sprawy do MAP, przygotowanie lub weryfikację wniosku oraz uporządkowanie pakietu dowodowego.
Nasza pomoc obejmować może:
- analizę sytuacji pod kątem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania,
- weryfikację terminów (w tym terminu na złożenie wniosku o MAP),
- przygotowanie lub weryfikację wniosku i załączników,
- ułożenie strategii procesowej (relacja MAP do środków zaskarżenia i postępowań w tle),
- koordynację postępowania przed MF.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Napisz do nas!
