Sankcyjny 70% podatek od odpraw: WSA w Gdańsku po stronie podatnika

Sankcyjny 70% podatek od odpraw miał być narzędziem do ograniczenia wysokich odpraw w spółkach kontrolowanych przez państwo. W praktyce bywa jednak pobierany znacznie częściej niż powinien – czasem nawet wobec osób, które nie są menedżerami wysokiego szczebla. Co więcej podatnicy mający wątpliwości coraz częściej nie mogą uzyskać merytorycznej interpretacji, bo Dyrektor KIS od razu odmawia jej wydania. Jako podstawę przytaczane jest „uzasadnione przypuszczenie” unikania opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej). W wyroku z 15 października 2025 r., sygn. I SA/Gd 626/25, WSA w Gdańsku skrytykował tę praktykę.

O temacie 70% podatku i problemach z praktyką organów pisaliśmy już wcześniej tutaj:

Sankcyjny 70% podatek od odpraw

Sankcyjny 70% podatek od odpraw – co mówi przepis?

Podstawą jest art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT, zgodnie z którym 70% zryczałtowany podatek pobiera się od dochodów (przychodów) z tytułu odpraw lub odszkodowań m.in. za skrócenie okresu wypowiedzenia albo rozwiązanie umowy – w części, w jakiej ich wysokość przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu tej umowy.

Przepis odsyła też do definicji spółki z art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT – chodzi o spółki, w których Skarb Państwa / JST / inne podmioty publiczne dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów (także na podstawie porozumień z innymi osobami).

To właśnie przesłanka „większości głosów” bywa w praktyce kluczowa – i często sporna.

Dlaczego KIS odmawia wydania interpretacji?

W sprawach „trudnych” (albo potencjalnie spornych) Dyrektor KIS coraz częściej sięga po mechanizm z Ordynacji podatkowej: art. 14b § 5b pkt 1 O.p.. Ten przepis pozwala odmówić interpretacji w drodze postanowienia, jeśli istnieje „uzasadnione przypuszczenie”, że elementy stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność lub element czynności objętej klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania, tj. art. 119a § 1 O.p.

W praktyce wygląda to tak – podatnik pyta o wykładnię przepisów (np. czy jego spółka spełnia kryterium z pkt 15, czy jego czynności są „zarządzaniem” itp.), a organ zamiast udzielić jednoznacznej odpowiedzi, wydaje postanowienie o odmowie, powołując się na „podejrzenie”.

Sankcyjny 70% podatek od odpraw – co rozstrzygnął WSA w Gdańsku (I SA/Gd 626/25, 15.10.2025)?

W tej sprawie WSA w Gdańsku uchylił postanowienia Dyrektora KIS odmawiające wydania interpretacji, stwierdzając iż:

1. Organ nie może zmieniać stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika ani „dopisywać” okoliczności, których we wniosku nie ma, dla podparcia swojej tezy.
2. Jeżeli organ ma wątpliwości co do kluczowych elementów opisu, powinien wezwać do doprecyzowania/uzupełnienia, zamiast budować odmowę na założeniach.
3. „Uzasadnione przypuszczenie” musi być oparte na argumentach i wynikać z realiów wniosku — nie może być efektem swobodnych domysłów.

W realiach tej sprawy sąd wskazał m.in., że organ wyszedł poza opis wniosku i przyjął (bez podstaw), iż spełniona jest kluczowa przesłanka dotycząca „spółki z większością głosów”, opierając się na tym, że płatnik pobrał 70% podatek „z ostrożności”.

Co to zmienia w praktyce?

Po pierwsze, wyrok jest realnym „światłem w tunelu”: przypomina organom podstawową regułę postępowania interpretacyjnego — interpretacja ma dotyczyć faktów opisanych przez podatnika, a nie faktów „domniemanych” przez organ.

Na odmowę pozwala art. 14b § 5b pkt 1 O.p. w związku z art. 119a § 1 O.p., ale jest to tryb wyjątkowy. Z samej konstrukcji przepisu wynika, że przypuszczenie musi być „uzasadnione”, a więc oparte na argumentach odnoszących się do opisu wniosku, a nie na założeniach organu.

Po drugie – samo pobranie 70% podatku przez płatnika bywa działaniem ostrożnościowym i nie rozstrzyga automatycznie, czy przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy o PIT są spełnione.

Po trzecie, to kierunek dla podatników, którym płatnik pobrał 70% PIT „z ostrożności”: wyrok zwiększa szanse na to, że KIS będzie musiał w podobnych sprawach wejść w merytorykę, zamiast kończyć sprawę odmową. Innymi słowy organ ma trzymać się stanu faktycznego, a gdy czegoś brakuje — powinien wezwać do uzupełnienia.

Wyrok jest nieprawomocny, więc prawdopodobnie sprawa może trafić do NSA – ale już teraz pokazuje, że sądy potrafią weryfikować „automatyczne” odmowy.

70% podatek – w czym możemy pomóc?

Jeśli dotyczy Cię 70% podatek od odpraw, prawdopodobnie najczęściej problemem nie jest sam przepis, tylko ustalenie, czy w ogóle spełnione są jego warunki oraz jak bezpiecznie poprowadzić sprawę z perspektywy podatnika i/lub płatnika. W takich przypadkach możemy wesprzeć m.in. w:

• weryfikacji przesłanek ustawowych z art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy o PIT, w tym analizie struktury właścicielskiej i praw głosu (bezpośrednio/pośrednio), a także tego, czy dana umowa i zakres czynności mogą być kwalifikowane jako „związane z zarządzaniem”;
• ocenie poprawności pobrania 70% PIT przez płatnika (czy była do tego podstawa) i wskazaniu możliwych scenariuszy dalszego działania ;
• przygotowaniu argumentacji i materiału dowodowego;
• przygotowaniu wniosku o interpretację w sposób minimalizujący ryzyko „proceduralnej” odmowy (oraz wsparciu w razie odmowy – zażalenie/skarga do WSA);
• wsparciu komunikacji z pracodawcą/płatnikiem (jeżeli podatek został pobrany „z ostrożności”) – tak, aby możliwie szybko ustalić stanowisko i uniknąć eskalacji sporu bez potrzeby.

Jeżeli chcesz, możesz podesłać krótką informację: kto wypłacił świadczenie, jaka była podstawa (odprawa/odszkodowanie/rekompensata), jaki był tytuł zatrudnienia i zakres obowiązków oraz jak wygląda (w uproszczeniu) struktura głosów w grupie. Na tej podstawie wskażemy, gdzie są punkty sporne i jaki tryb działania jest najbardziej racjonalny.

Napisz do nas!