Czy darowizna z Ukrainy otrzymana od rodziców przez obywatela Ukrainy mieszkającego w Polsce może zostać opodatkowana PIT? Tak – ale w szczególnym układzie przepisów. Jeżeli darowizna pozostaje poza polskim podatkiem od spadków i darowizn, a obdarowany jest polskim rezydentem podatkowym, fiskus może uznać otrzymane środki za przychód z innych źródeł.
Nie oznacza to, że każdy przelew od rodziców z Ukrainy powoduje obowiązek zapłaty PIT. Trzeba kolejno przeanalizować przepisy o podatku od spadków i darowizn, rezydencję podatkową obdarowanego oraz rzeczywisty charakter przekazywanych środków.
O podobnym problemie pisaliśmy już we wcześniejszym artykule: Darowizna pobyt czasowy – czy grozi Ci PIT?.
Obecnie zagadnienie to pojawia się coraz częściej w sprawach obywateli Ukrainy mieszkających, studiujących lub pracujących w Polsce.
Darowizna z Ukrainy a podatek od spadków i darowizn
Pierwszym krokiem jest ustalenie, czy darowizna z Ukrainy w ogóle podlega polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie rzeczy znajdujących się za granicą albo praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega polskiemu podatkowi, jeżeli w chwili zawarcia umowy darowizny obdarowany:
- był obywatelem polskim albo
- miał miejsce stałego pobytu w Polsce.
Jeżeli zatem obdarowany jest obywatelem Ukrainy, nie ma miejsca stałego pobytu w Polsce, a środki będące przedmiotem darowizny znajdują się za granicą, nabycie może pozostawać poza zakresem polskiego podatku od spadków i darowizn. Taką konstrukcję przewiduje wprost art. 2 ustawy.
W interpretacji z 28 października 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4015.147.2025.4.PB, dotyczącej środków przekazanych przez ojca – obywatela Ukrainy – synowi zamieszkałemu w Polsce, Dyrektor KIS uznał, że darowizna nie podlega podatkowi od spadków i darowizn na podstawie art. 2 ustawy.
Podobne podejście wynika z interpretacji z 11 kwietnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4015.24.2025.2.MM. Sprawa dotyczyła cudzoziemki mieszkającej w Polsce na podstawie karty pobytu czasowego. Organ odróżnił pobyt czasowy od miejsca stałego pobytu, o którym mówi ustawa o podatku od spadków i darowizn.
Sam status UKR, karta pobytu czasowego lub faktyczne mieszkanie w Polsce nie powinny być jednak oceniane w oderwaniu od pozostałych okoliczności. Znaczenie może mieć również miejsce zawarcia umowy, sposób przekazania pieniędzy oraz to, gdzie środki znajdowały się w momencie dokonania darowizny.
Czy darowizna z Ukrainy wymaga złożenia SD-Z2?
Jeżeli darowizna z Ukrainy pozostaje poza zakresem ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie składa się formularza SD-Z2.
W takim przypadku nie korzystamy bowiem ze zwolnienia podatkowego dla najbliższej rodziny. Uznajemy, że polska ustawa w ogóle nie znajduje zastosowania.
Inaczej będzie, jeżeli darowizna podlega polskiemu podatkowi od spadków i darowizn, ale może korzystać ze zwolnienia dla najbliższej rodziny. Wówczas trzeba sprawdzić warunki określone w art. 4a ustawy, w tym obowiązek terminowego zgłoszenia nabycia i właściwego udokumentowania przekazania pieniędzy.
Darowizna z Ukrainy a ryzyko PIT
Brak podatku od spadków i darowizn nie zawsze oznacza brak jakiegokolwiek podatku w Polsce.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Problem pojawia się wtedy, gdy darowizna nie podlega tej ustawie – przykładowo właśnie ze względu na art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W interpretacji z 17 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.830.2025.3.JM, Dyrektor KIS analizował darowiznę od ojca z Ukrainy dla syna posiadającego kartę pobytu czasowego i mieszkającego w Polsce.
W odrębnej interpretacji dotyczącej podatku od spadków i darowizn organ uznał, że nabycie nie podlega temu podatkowi. Następnie, na gruncie PIT, stwierdził, że wyłączenie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT nie ma zastosowania. Otrzymane środki zostały zakwalifikowane jako przychód z innych źródeł, który powinien zostać wykazany w PIT-36 i opodatkowany według skali podatkowej.
Kluczowe znaczenie miało to, że obdarowany był polskim rezydentem podatkowym – przebywał w Polsce dłużej niż 183 dni i posiadał w Polsce miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.
Jest to interpretacja indywidualna, wydana w konkretnym stanie faktycznym, a nie ogólna zasada mająca automatyczne zastosowanie do wszystkich obywateli Ukrainy. Pokazuje jednak, że ryzyko opodatkowania darowizny PIT jest realne i nie powinno być pomijane.
Stały pobyt i rezydencja podatkowa to nie to samo
W takich sprawach trzeba wyraźnie rozdzielić dwa pojęcia:
- miejsce stałego pobytu na potrzeby podatku od spadków i darowizn,
- miejsce zamieszkania i rezydencję podatkową na potrzeby PIT.
Można nie mieć miejsca stałego pobytu w Polsce dla celów podatku od spadków i darowizn, a jednocześnie być polskim rezydentem podatkowym w PIT.
Polska rezydencja podatkowa może wynikać m.in. z posiadania w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych albo z pobytu w Polsce dłuższego niż 183 dni w roku. W konsekwencji osoba studiująca, pracująca i faktycznie mieszkająca w Polsce może podlegać PIT od całości swoich dochodów, mimo że posiada jedynie pobyt czasowy.
Kiedy przelew od rodziców nie jest darowizną?
Nie każdy przelew od rodziców musi być darowizną.
Środki przekazywane dziecku na utrzymanie, mieszkanie, leczenie lub studia mogą w określonych okolicznościach stanowić wykonanie obowiązku alimentacyjnego. W interpretacji z 1 sierpnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.205.2025.1.JKU, organ potwierdził, że świadczenia pieniężne przekazywane pełnoletniemu dziecku w ramach obowiązku alimentacyjnego nie stanowią darowizny dla celów podatku od spadków i darowizn.
Nie oznacza to automatycznie braku PIT. Świadczenia alimentacyjne trzeba odrębnie przeanalizować na gruncie ustawy o PIT, w tym pod kątem przewidzianych w niej zwolnień. O kwalifikacji przelewu nie decyduje wyłącznie tytuł przelewu, ale rzeczywisty zamiar stron i zgromadzona dokumentacja.
Darowizna z Ukrainy – co trzeba sprawdzić?
Przed rozliczeniem zagranicznego przelewu należy ustalić przede wszystkim:
- kto jest darczyńcą i obdarowanym,
- jakie obywatelstwo i status pobytowy ma obdarowany,
- gdzie znajdowały się środki w chwili dokonania darowizny,
- z jakiego rachunku i na jaki rachunek wykonano przelew,
- gdzie została zawarta umowa darowizny,
- czy obdarowany jest polskim rezydentem podatkowym,
- czy środki są rzeczywiście darowizną, czy np. świadczeniem alimentacyjnym.
Dopiero po zestawieniu tych informacji można ocenić, czy należy złożyć SD-Z2, wykazać przychód w PIT-36, czy też otrzymanie środków nie powoduje obowiązku podatkowego w Polsce.
Podsumowanie
Darowizna z Ukrainy może nie podlegać polskiemu podatkowi od spadków i darowizn, ale jednocześnie zostać uznana za przychód podlegający PIT.
Ryzyko to pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy:
- darowizna pozostaje poza zakresem ustawy o podatku od spadków i darowizn,
- obdarowany jest polskim rezydentem podatkowym,
- otrzymane środki stanowią rzeczywistą darowiznę.
Każdy przypadek wymaga jednak osobnej analizy. Inaczej może zostać oceniona jednorazowa darowizna na zakup mieszkania, inaczej regularne przelewy na utrzymanie studenta, a jeszcze inaczej zwrot wcześniej przekazanych środków.
W czym możemy pomóc?
Analizujemy zagraniczne darowizny i przelewy rodzinne otrzymywane przez cudzoziemców mieszkających w Polsce. Pomagamy ustalić, czy zastosowanie znajduje podatek od spadków i darowizn, PIT, obowiązek złożenia SD-Z2 lub PIT-36 oraz czy w danej sprawie warto wystąpić o interpretację indywidualną.
Jeśli masz wątpliwości w tym temacie, napisz do nas!
